Avustralya Hükümeti, öğrenci vizeleri dahil olmak üzere talebe dayalı vize kategorilerinde bir Expression of Interest (EOI) sistemi oluşturma niyetini gündeme getirdi. İlk bakışta bu fikir tanıdık gelebilir: Avustralya, nitelikli göçmenlik sisteminde uzun süredir EOI kullanıyor. Ancak aynı yaklaşımın uluslararası öğrencilere uygulanması çok daha karmaşık olabilir.

Bu nedenle asıl soru yalnızca Avustralya’nın Student Visa başvurularında bir EOI sistemi getirip getiremeyeceği değildir.

Daha önemli sorular şunlardır: Öğrenci EOI’lerini kim değerlendirecek? Hangi kriterler değerlendirilecek? Üniversiteler ve diğer eğitim kurumları sistemde nasıl bir rol oynayacak? Ve bu sistem nasıl eşit, şeffaf ve Avustralya’nın akademik kabul takvimleriyle uyumlu biçimde yönetilecek?

Bu sorular, Hükümetin açıkladığı politika niyetinin uygulanabilir bir Student Visa EOI sistemine dönüştürülmesinin önemli ölçüde politika geliştirme ve hazırlık gerektirebileceğini gösteriyor.

Hükümet Aslında Ne Açıkladı?

İçişleri ve Göçmenlik Bakanı Tony Burke, 17 Eylül 2026 tarihinde National Press Club’da yaptığı konuşmada, Avustralya göçmenlik sisteminin önemli bölümlerindeki tamamen talebe dayalı yapıdan uzaklaşılması konusunda değerlendirmelerde bulundu.

Burke, özellikle Expression of Interest sistemini, Hükümete talebe dayalı göç üzerinde daha fazla kontrol sağlayabilecek araçlardan biri olarak gündeme getirdi.

Ardından ABC’ye verdiği röportajda Student Visa sistemini de göçmenlik rakamlarının büyük ölçüde talep tarafından belirlendiği alanlardan biri olarak ele aldı. Eğitim kurumları uluslararası öğrencilere yer sunuyor ve bunun sonucunda ortaya çıkan vize başvuruları göçmenlik sistemi tarafından değerlendiriliyor.

Hükümet şimdi bir EOI sisteminin bu süreç üzerinde daha fazla kontrol sağlayıp sağlayamayacağını değerlendiriyor.

Ancak burada çok önemli bir ayrım yapılması gerekiyor.

Şu anda Avustralya Student Visa başvuruları için yürürlükte olan bir EOI zorunluluğu bulunmuyor.

Hükümet henüz Student Visa EOI sisteminin ayrıntılı yapısını, değerlendirme kriterlerini veya başlangıç tarihini açıklamadı. Bakan Burke ayrıca gündeme getirdiği EOI sisteminin uygulanabilmesi için yasal düzenleme gerektiğini belirtti.

Subclass 189 Bize EOI Sisteminin Nasıl Çalışabileceğini Gösteriyor

Buradaki en uygun karşılaştırmalardan biri Avustralya’nın Skilled Independent Visa (Subclass 189) sistemidir.

Subclass 189 ile ilgilenen adaylar öncelikle SkillSelect üzerinden bir Expression of Interest oluşturur. EOI içerisinde yaş, İngilizce seviyesi, eğitim, nitelikli iş deneyimi ve adayın puanını etkileyen diğer faktörlere ilişkin nispeten standartlaştırılmış bilgiler yer alır.

EOI’nin kendisi bir vize başvurusu değildir. Adaylar SkillSelect sistemine dahil olur ve daha sonra vize başvurusu yapmak üzere davet edilebilir.

Bu sistem Avustralya Hükümetine, nitelikli göçmenlikle ilgilendiğini beyan eden kişiler arasından kimlerin gerçek vize başvurusu aşamasına geçebileceğini yönetebilme imkânı sağlar.

Subclass 190 ve Subclass 491 vizelerinde ise eyalet ve bölge yönetimlerinin nomination süreçleri de bulunduğundan yapı farklıdır. Bu nedenle olası bir Student Visa EOI sistemini analiz ederken Subclass 189 daha doğrudan bir karşılaştırma modeli sunmaktadır.

Ancak Öğrenciler Skilled Migration Adayları Değildir

İşte karşılaştırmanın sınırları tam olarak burada ortaya çıkıyor.

Subclass 189 EOI sistemi, büyük ölçüde yapılandırılmış ve ölçülebilir kriterler üzerinden çalışan bir sistemdir.

Öğrenci seçimi ise temelde farklıdır.

Bir kişinin belirli bir eğitim programına akademik açıdan uygun olup olmadığının belirlenmesi; önceki eğitimini, akademik başarısını, aldığı dersleri, programın ön koşullarını, İngilizce yeterliliğini ve planlanan eğitimin kişinin akademik geçmişiyle ne ölçüde uyumlu olduğunu değerlendirmeyi gerektirebilir.

Üstelik bu değerlendirmeler üniversiteden üniversiteye ve programdan programa önemli ölçüde değişebilir.

Örneğin yüksek lisans düzeyinde bir mühendislik programına başvuran öğrencinin değerlendirilmesi ile lisans düzeyinde işletme eğitimi veya mesleki eğitim programına başvuran bir öğrencinin değerlendirilmesi aynı değildir.

Bu durum Student Visa EOI sistemine ilişkin belki de en önemli soruyu ortaya çıkarıyor.

Öğrenci EOI’sini Aslında Kim Değerlendirecek?

Department of Home Affairs mı?

Home Affairs halihazırda vize uygunluğu ve göçmen seçimine ilişkin sistemleri yönetiyor. Ancak akademik kabul değerlendirmesi yalnızca bir göçmenlik değerlendirmesi değildir.

Department of Education mı devreye girecek?

Bu, sisteme daha fazla eğitim politikası perspektifi kazandırabilir. Ancak yine de bireysel öğrencilerin belirli programlara akademik uygunluğunun kim tarafından değerlendirileceği sorusu devam eder.

Üniversiteler, VET kurumları ve diğer eğitim sağlayıcıları mı EOI değerlendirmesinin bir bölümünü üstlenecek?

Avustralya’daki eğitim kurumları zaten adayların kendi akademik kabul koşullarını karşılayıp karşılamadığını değerlendirecek uzmanlığa sahip.

Dolayısıyla eğitim kurumlarının rolünü dikkate almadan kapsamlı bir Student Visa seçim sistemi oluşturmak kolay olmayacaktır.

Bir başka ihtimal ise eğitim kurumlarının akademik uygunluğu değerlendirmeye devam ettiği, Hükümetin ise hangi adayların göçmenlik sürecinin sonraki aşamasına geçebileceğini ayrıca belirlediği ortak bir model olabilir.

Ancak bu ihtimal hemen başka bir soruyu ortaya çıkarıyor:

Hangi değerlendirme önce yapılacak?

Üniversite Kabulü mü Önce Gelecek, EOI mi?

Teorik olarak farklı modeller düşünülebilir ve her birinin çok farklı sonuçları olacaktır.

Öğrenci önce üniversiteye başvurabilir, kabul alabilir ve ardından EOI sunabilir.

Alternatif olarak öğrenci önce Hükümet tarafından yönetilen bir EOI havuzuna girebilir ve ancak seçildikten sonra resmi kayıt sürecine devam edebilir.

Başka bir modelde ise eğitim kurumları belirli öğrencileri kabul edebilir veya belirleyebilir ve Hükümet daha sonra bu öğrencilerden hangilerinin vize aşamasına ilerleyebileceğine karar verebilir.

Şu anda bu modellerden herhangi biri açıklanmış değil.

Ancak işlemlerin sırası son derece önemlidir.

Bir Avustralya üniversitesi öğrencinin akademik durumunu değerlendirmiş ve öğrenciye kabul vermişse, öğrenci daha sonra EOI sistemi tarafından seçilmezse ne olacak?

Tersine, EOI önce yapılırsa Hükümet, öğrencinin eğitim kurumu tarafından akademik değerlendirmesi yapılmadan belirli bir programa uygunluğunu nasıl değerlendirecek?

Bu sorun, Student Visa EOI sisteminin mevcut SkillSelect yapısının basitçe uyarlanmasıyla oluşturulamayabileceğini gösteriyor.

Sistem Nasıl Eşit ve Şeffaf Olacak?

Bir diğer temel konu ise şeffaflık ve eşit uygulamadır.

Nitelikli göçmenlikte kullanılan puan sistemi büyük ölçüde yayımlanmış ve ölçülebilir kriterlere dayanabilir.

Öğrenci seçimi ise çok daha karmaşık değerlendirmeler içerebilir.

Eğer Avustralya çok sayıda uluslararası öğrenci adayının yer aldığı bir havuz oluşturursa, öğrencilerin ve eğitim kurumlarının bazı adayların neden ilerleyebildiğini, diğerlerinin ise neden ilerleyemediğini anlayabilmesi gerekir.

Gelecekte oluşturulabilecek bir sistem teorik olarak aşağıdaki faktörlerden bazılarını dikkate alabilir:

  • akademik başarı;
  • planlanan eğitimin seviyesi;
  • eğitim alanı;
  • İngilizce seviyesi;
  • önceki eğitim ve akademik ilerleme;
  • eğitim sektörü;
  • eğitim kurumu;
  • bölgesel eğitim öncelikleri;
  • iş gücü ihtiyacının bulunduğu alanlar;
  • uluslararası öğrenci kapasitesi; veya
  • bunların çeşitli kombinasyonları.

Bu faktörlerin hiçbiri Student Visa EOI seçim kriteri olarak açıklanmış değildir.

Bunlar gelecekteki sistemi tahmin etmek için değil, Hükümetin çözmesi gerekecek politika sorunlarının kapsamını göstermek için verilen örneklerdir.

Böyle kriterler kullanılacaksa bunların nasıl ağırlıklandırılacağı ve adaylara ne ölçüde açık biçimde duyurulacağı da belirlenmek zorunda olacaktır.

Student Visa İçin Bir Puan Sistemi mi Gelecek?

EOI ifadesinin kullanılması, Student Visa’nın mutlaka puan sistemine dönüşeceği anlamına gelmez.

Expression of Interest esas olarak kişilerin doğrudan vize başvurusu aşamasına geçmesinden önce potansiyel adayların belirlenmesine imkân veren bir mekanizmadır.

Hükümet gelecekte Student Visa EOI sistemini puan, önceliklendirme, kontenjan, davet veya tamamen farklı bir seçim mekanizması üzerinden tasarlayabilir.

Şu anda hangi yöntemin kullanılacağı açıklanmış değildir.

Dolayısıyla Student Visa sisteminin Subclass 189’un başka bir versiyonuna dönüşeceğini söylemek için henüz çok erkendir.

Bir de Çok Önemli Zamanlama Sorunu Var

Uluslararası eğitim belirli akademik takvimlere göre işler.

Öğrenciler eğitim kurumlarına başvurur, kabul alır, koşulları yerine getirir, finansal hazırlıklarını yapar, konaklama ve seyahat planlarını düzenler ve belirli tarihlerde eğitimlerine başlamaya hazırlanırlar.

Üniversitelerin belirli ana intake dönemleri bulunurken VET ve diğer eğitim kurumları yıl boyunca farklı başlangıç tarihleri kullanabilir.

Davet sisteminin eklenmesi bu sürece yeni bir zamanlama belirsizliği getirebilir.

Örneğin bir öğrencinin Avustralya’daki bir üniversiteden kabul aldığını ancak EOI havuzunda davet beklediğini düşünelim.

Davet öğrencinin eğitim başlangıç tarihinden önce gelmezse ne olacak?

Üniversite öğrencinin kaydını bir sonraki döneme mi erteleyecek?

EOI ne kadar süre geçerli olacak?

Davet dönemlerinin üniversitelerin Şubat ve Temmuz gibi ana intake dönemleriyle koordine edilmesi mi gerekecek?

Farklı başlangıç tarihleri bulunan VET, ELICOS ve diğer eğitim sektörleri için ayrı düzenlemeler mi gerekecek?

Bunlar sistem hayata geçirilmeden önce çözülmesi gereken önemli uygulama sorunlarıdır.

Üniversiteler ve Eğitim Kurumları Sistemin Merkezinde Yer Alabilir

Avustralya’nın uluslararası eğitim sistemi yalnızca Home Affairs tarafından yönetilen bir yapı değildir.

Üniversiteler ve diğer kayıtlı eğitim kurumları uluslararası öğrenci kabul eder, kendi akademik giriş koşullarını belirler ve adayların bu koşulları karşılayıp karşılamadığını değerlendirir.

Bir EOI sistemi Student Visa başvurusundan önce Hükümet tarafından yürütülen yeni bir seçim aşaması oluşturursa, eğitim kurumunun akademik kabul kararı ile Hükümetin göçmenlik seçimi arasındaki ilişkinin açık biçimde belirlenmesi gerekecektir.

Bu, reformun en zor unsurlarından biri haline gelebilir.

Avustralya’nın, Hükümete göçmenlik rakamları üzerinde daha fazla kontrol sağlayan ancak eğitim kurumlarının daha doğru şekilde yapabileceği akademik değerlendirmeleri gereksiz yere tekrar etmeyen veya onların yerine geçmeyen bir sistem geliştirmesi gerekecektir.

Confirmation of Enrolment Sürecine Ne Olacak?

EOI’nin mevcut uluslararası öğrenci kabul sistemiyle nasıl ilişkilendirileceğinin de açıklığa kavuşturulması gerekecek.

Mevcut sistemde eğitim kabul süreci ile vize süreci, kayıt belgeleri ve Student Visa başvurusu üzerinden birbirine bağlıdır.

EOI sistemi bu sürecin ortasına tamamen yeni bir aşama ekleyebilir.

Örneğin gelecekte süreç teorik olarak şu şekilde olabilir:

Eğitim başvurusu → akademik değerlendirme → kabul → EOI → seçim/davet → kayıt belgeleri → Student Visa başvurusu.

Ancak Hükümet tamamen farklı bir sıralama da oluşturabilir.

Buradaki amaç hangi modelin seçileceğini tahmin etmek değildir. Önemli olan, EOI sisteminin mevcut Student Visa sürecine yalnızca yeni bir online form eklemekten çok daha kapsamlı sonuçlar doğurabilecek olmasıdır.

EOI Sistemi Avustralya’da Eğitim İçin Rekabeti Artırabilir mi?

Sistemin nasıl tasarlanacağına bağlı olarak bu mümkün olabilir.

Mevcut sistemde öğrenciler açısından eğitim kurumunun kabul koşullarını ve Student Visa kriterlerini karşılamak temel unsurlardır.

Gerçek anlamda seçici bir EOI sistemi getirilirse yeni bir ayrım ortaya çıkabilir:

Vize başvurusu yapmaya uygun olmak, artık her zaman doğrudan vize başvurusu yapabilmek anlamına gelmeyebilir.

Bu ayrım nitelikli göçmenlik sisteminde zaten bulunmaktadır.

Benzer bir prensip uluslararası eğitime uygulanırsa öğrenciler gelecekte yalnızca minimum şartları karşılayıp karşılamadıklarını değil, kendi profillerinin ve eğitim planlarının Hükümet tarafından belirlenen önceliklerle ne ölçüde uyumlu olduğunu da değerlendirmek zorunda kalabilir.

Ancak bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği tamamen gelecekte oluşturulacak sistemin yapısına bağlıdır.

Avustralya’nın Uluslararası Eğitim Sektörü de Korunmak Zorunda

Skilled Migration ile uluslararası eğitim arasında başka önemli bir fark daha bulunuyor.

Uluslararası eğitim aynı zamanda Avustralya’nın önemli ihracat sektörlerinden biridir.

Avustralya üniversiteleri, mesleki eğitim kurumları, İngilizce dil okulları ve diğer eğitim sağlayıcıları uluslararası öğrenci pazarında diğer ülkelerle rekabet etmektedir.

Hükümet tarafından kontrol edilen yeni bir ön seçim mekanizması bu nedenle yalnızca göçmenlik rakamlarını değil, uluslararası öğrenci kabulünü ve Avustralya eğitim sektörünün rekabet gücünü de etkileyebilir.

Hükümetin göçmenlik sistemi üzerinde daha fazla kontrol sağlama hedefi ile Avustralya’nın gerçek ve akademik olarak uygun uluslararası öğrencileri çekmeye devam etme ihtiyacı arasında bir denge kurması gerekecektir.

EOI Fikri Basit Görünse de Uygulaması Çok Daha Karmaşık Olabilir

Avustralya zaten EOI sistemleri kullandığı için “Expression of Interest” kavramı ilk bakışta uygulanması kolay bir çözüm gibi görünebilir.

Ancak Student Visa açısından idari yapı çok daha karmaşık olabilir.

İşleyen bir sistem oluşturulabilmesi için en azından şu konuların açıklığa kavuşturulması gerekebilir:

  • sistemi hangi kamu kurumunun yöneteceği;
  • Home Affairs ve Department of Education’ın görevleri;
  • üniversitelerin ve diğer eğitim kurumlarının rolü;
  • akademik uygunluğu kimin değerlendireceği;
  • akademik kabulün hangi aşamada gerçekleşeceği;
  • EOI’nin ne zaman sunulacağı;
  • adayların nasıl seçileceği;
  • seçim kriterlerinin puana mı yoksa başka bir sisteme mi dayanacağı;
  • şeffaflık ve uygulama tutarlılığının nasıl sağlanacağı;
  • farklı eğitim sektörlerinin nasıl ele alınacağı;
  • davet zamanlamasının akademik başlangıç tarihleriyle nasıl uyumlu hale getirileceği; ve
  • EOI’nin kayıt belgeleri ve nihai Student Visa başvurusuyla nasıl ilişkilendirileceği.

Bu konular, Student Visa EOI sisteminin hayata geçirilmesinin kapsamlı istişare, sistem tasarımı ve yasal hazırlık gerektirebileceğini gösteriyor.

Academic Link Analizi: Bu Sadece Bir Student Visa İşlem Değişikliği Değil

Bizim değerlendirmemize göre Hükümetin gündeme getirdiği modelin en önemli yönü “EOI” ifadesinin kendisi değildir.

Asıl mesele seçimin hangi aşamada yapılacağı ve bu seçimi kimin kontrol edeceğidir.

Avustralya’nın geleneksel uluslararası eğitim modelinde eğitim kurumu öğrenciyi kabul edip etmeyeceğine karar verir; göçmenlik sistemi ise daha sonra kişinin Student Visa koşullarını karşılayıp karşılamadığını değerlendirir.

Gerçek anlamda bir EOI sistemi bu iki sürecin arasına yeni bir Hükümet seçim mekanizması yerleştirebilir.

Bu önemli bir yapısal değişiklik anlamına gelir.

Ancak Subclass 189 modeli, nitelikli göçmenlik seçimi ile akademik kabul arasındaki temel farklılıklar çözülmeden doğrudan Student Visa sistemine aktarılamaz.

Home Affairs; puanla ilişkili nitelikler, İngilizce seviyesi ve iş deneyimi gibi tanımlanmış göçmenlik kriterlerini kullanarak nitelikli göçmenlik havuzunu yönetebilir.

Uluslararası eğitim ise farklı bir uzmanlık katmanı gerektirir. Üniversiteler ve eğitim kurumları kendi programlarını, ön koşullarını, akademik standartlarını ve adayın önceki eğitiminin planlanan program için yeterli bir temel oluşturup oluşturmadığını değerlendirebilecek akademik uzmanlığa sahiptir.

Bu nedenle başarılı bir Student Visa EOI sisteminin eğitim kurumlarının akademik değerlendirmesi ile Hükümetin göçmenlik yönetimi arasındaki sınırı açık biçimde belirlemesi gerekecektir.

Aynı zamanda adayların eşit, tutarlı ve şeffaf biçimde değerlendirildiğinin gösterilmesi gerekir.

Bu nedenlerle Hükümetin açıklaması şu aşamada, uygulamaya hazır ve ayrıntıları tamamlanmış bir Student Visa EOI sisteminin varlığından ziyade önemli bir politika yönelimi olarak değerlendirilmelidir.

Hükümet hangi alanda daha fazla kontrol istediğinin işaretini vermiş durumda. Ancak akademik bütünlüğü, şeffaflığı ve Avustralya’nın uluslararası eğitim sisteminin etkin işleyişini korurken bu kontrolü sağlayabilecek bir mekanizmanın oluşturulması, bundan sonraki çok daha zor politika çalışması olacaktır.

Öğrenciler Şu Anda Ne Yapmalı?

Şu anda yürürlükte olan bir Student Visa EOI sistemi bulunmamaktadır.

Bu nedenle öğrenciler henüz açıklanmamış olası seçim kriterlerini tahmin ederek hareket etmek yerine, mevcut Student Visa koşullarına göre eğitim ve vize planlarını yapmaya devam etmelidir.

Ancak orta ve uzun vadede Avustralya’da eğitim planlayan öğrencilerin bu politika gelişmesini yakından takip etmesi önemlidir.

EOI’nin esas olarak toplam öğrenci sayılarını kontrol eden bir mekanizma mı, belirli öğrenci veya eğitim alanlarını önceliklendiren bir sistem mi, yoksa uluslararası eğitim ile göçmenlik politikası arasındaki ilişkiyi daha kapsamlı biçimde değiştiren yeni bir yapı mı olacağı ancak mevzuat ve sistem ayrıntıları açıklandığında anlaşılacaktır.

Academic Link, olası yasal düzenlemeleri ve Hükümet tarafından yapılacak yeni açıklamaları takip etmeye devam edecektir. Sistemin yapısı, değerlendirme sorumlulukları ve seçim kriterleri netleştiğinde, yeni modelin uluslararası öğrenciler ve Avustralya eğitim kurumları açısından pratik sonuçlarını ayrıntılı olarak değerlendireceğiz.